| Trung Quốc: Muốn trở thành phòng thí nghiệm toàn cầu |
|
|
| Saturday, 03 February 2007 00:31 |
Trung Quốc đang chuẩn bị cho một cuộc cách mạng mới – cách mạng công nghệ cao. Và điều này đang diễn ra trong các trường đại học, trung tâm nghiên cứu cũng như các công ty, xí nghiệp. Trong khuôn viên Đại học Phúc Đán tại Thượng Hải, cuộc cách mạng duy nhất mà giảng viên và sinh viên đang chuẩn bị thực hiện là cuộc cách mạng hiện đại hóa. Đây đó thấy dán các thông báo cho biết một giáo sư kinh tế người Hà Lan sẽ nói chuyện về năng suất, đổi mới và việc tạo ra các giá trị mới.Giống đại học nước ngoài Đại học Phúc Đán, do một giáo sư thiên văn học tốt nghiệp Đại học Austin, Texas, điều hành. Không khí tại đây giống như ở Đại học Berkeley hoặc Đại học Cambridge. Để thu hút các giảng viên danh tiếng, ngân sách của Phân khoa Khoa học và Công nghệ của Phúc Đán đã tăng gấp mười lần trong vòng thập kỷ qua. Jin Li, chẳng hạn, một chuyên gia về gen, đã từ Đại học Cincinnati chuyển về Phúc Đán, với lương 1 triệu nhân dân tệ/năm, gấp đôi lương của một giáo sư đại học Pháp. Hiện ông là người đứng đầu Viện Nghiên cứu về khoa học đời sống của Phúc Đán. Giám đốc Viện Tin học của Phúc Đán, từ Mỹ trở về, cũng được hậu đãi như vậy. Các giảng viên ở Phúc Đán đã hưởng lương cao gấp 10 đến 20 lần so với mức lương của 10 năm trước đây. Riêng với 24.000 sinh viên hiện nay thì được sử dụng máy tính riêng và nhiều phòng thí nghiệm mới toanh. Họ cũng chẳng phải lo lắng gì nhiều về việc làm sau khi ra trường. Vì các doanh nghiệp Trung Quốc và phương Tây đều tuyển dụng những người tốt nghiệp đại học danh tiếng sắp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập này. Nền khoa học của Trung Quốc đã thực hiện được một bước nhảy vọt vào tháng 10-2003, khi cho ra đời Thần Châu V. Thế giới đã sửng sốt khi khám phá ra rằng Trung Quốc có thể đưa người lên vũ trụ, rằng nhà máy sản xuất đủ loại sản phẩm cho thế giới cũng đang muốn trở thành một phòng thí nghiệm toàn cầu. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã xếp Trung Quốc đứng hàng thứ ba trên thế giới về chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển, chỉ sau Mỹ và Nhật. Đẩy mạnh nghiên cứu Các sản phẩm công nghệ cao của Trung Quốc đã vươn lên, chiếm lĩnh thị trường thế giới. Năm ngoái, chỉ riêng Tech-Front của Thượng Hải (do người ở Đài Loan đầu tư) đã bán ra khoảng 10 triệu máy tính. Thượng Hải – Nam Kinh đã trở thành một hành lang công nghiệp dài 300 ki-lô-mét với đầy những nhà máy và hàng núi container. Nằm ở khoảng giữa của hành lang đó là thị trấn Thường Châu với 4 triệu dân. Đây là nơi Shinco đặt trụ sở. Shinco đang đứng đầu Trung Quốc về DVD, sản xuất ra mỗi năm hàng triệu đầu máy. Sản phẩm của công ty đã có mặt tại các siêu thị như Wal-Mart hay Carrefour dưới nhãn hiệu Shinco, Thomson hoặc Toshiba. Điểm mới ở Shinco là việc đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu tại một cơ sở nằm cách nhà máy vài cây số. Tại đây, 250 kỹ sư và kỹ thuật viên đang nghiên cứu các sản phẩm của các đối thủ và tạo ra các sản phẩm mới. Matthieu Pélissie, thuộc hãng nghiên cứu McKinsey, nhận xét rằng sau khi xuất khẩu hàng hóa với giá rẻ, Trung Quốc ngày nay đang muốn leo dần lên những bậc thang cao. Theo ông, trong ngành sản xuất truyền hình chẳng hạn, Công ty TCL của Trung Quốc hoàn toàn đủ sức để cạnh tranh với Sony và Matsushita. Thật vậy, Trung Quốc không muốn dừng lại ở xuất khẩu đồ chơi và áo gió. Nước này đang đẩy mạnh việc xuất khẩu các sản phẩm điện tử và sản phẩm cao cấp. Theo OECD, giá trị hàng công nghệ cao bán ra nước ngoài của Trung Quốc đã tăng từ 9 tỉ đô-la Mỹ của năm 1992 lên tới 64 tỉ năm 2001. Sử dụng nhân lực nước ngoài Khoảng 39 triệu máy tính, chiếm hơn một phần tư số máy tính được xuất xưởng hàng năm trên thế giới, do các nhà máy Trung Quốc sản xuất. Nhưng đây mới chỉ là sự khởi đầu. Dự kiến, đến năm 2008, Trung Quốc sẽ cung cấp cho thế giới 90 triệu máy tính mỗi năm. Và không có lĩnh vực nào không đi theo xu hướng này. Các nỗ lực trên phương diện tài chính cũng đáng được đề cập đến. Từ năm 1991 đến năm 2002, tiền của do Trung Quốc đổ vào nghiên cứu và phát triển đã tăng từ 0,7% GDP lên 1,3% GDP. Nỗ lực này được OECD đánh giá cao. Tuy nhiên, tài chính không phải là át chủ bài duy nhất của người Trung Quốc. Hành động nhanh nhạy cũng giúp cho họ xóa dần khoảng cách tụt hậu. Trong chuyến thăm Paris tháng 10-2003, một lãnh đạo Trung Quốc đã đề nghị Pháp giúp thành lập Viện Pasteur tại Thượng Hải. Và hiện nay, công việc đã được triển khai. Chính phủ Trung Quốc còn không ngần ngại tìm kiếm nguồn nhân lực nước ngoài khi trong nước không đáp ứng được yêu cầu. Để tuyển dụng đội ngũ cán bộ tương lai cho Viện Pasteur, họ đã yêu cầu phía Pháp đăng tìm người trên tạp chí Nature của Mỹ, tờ báo uy tín nhất hiện nay về sinh học và dược học. Cũng tương tự như vậy, vào tháng 12-2003, Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra các biện pháp mạnh nhằm tìm người có khả năng điều hành một viện sinh học vừa được thành lập ở Quảng Đông. Cuộc tuyển dụng này mang tính quốc tế; hội đồng tuyển dụng gồm có hai nhà khoa học đoạt giải Nobel và một giáo sư người Pháp. Cuối cùng, vị trí giám đốc đã được trao cho Chen Ling, lúc đó đang là Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm Thí nghiệm Merck (Mỹ). Những điều nói trên chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Từ năm 1978, Trung Quốc đã cho phép 700.000 thanh niên đi học tập ở nước ngoài. Và nay thì khuyến khích họ trở về, hứa sẽ trả lương cao, dành nhiều tiền cho nghiên cứu, và tạo điều kiện sống dễ chịu. Nhờ chính sách ưu đãi đó cộng thêm lòng yêu nước sẵn có, danh sách những người xin về ngày một dài ra. Ngoài các chuyên gia gốc Trung Quốc từ nước ngoài trở về, các doanh nghiệp tại Trung Quốc còn có thể sử dụng một nguồn nhân lực nội địa có chuyên môn nhưng ít tốn kém. Đó là số nửa triệu kỹ sư và kỹ thuật viên tốt nghiệp các trường đại học và cao đẳng hàng năm trên khắp Trung Quốc. Hiện nay, tất cả các tập đoàn đa quốc gia đều đặt cơ sở nghiên cứu tại Trung Quốc. Công ty Alcatel, chẳng hạn, đang sử dụng 1.600 nhân viên ở Thượng Hải. Hãng Danone Biscuits thì dùng một đội ngũ nghiên cứu 100% là người Trung Quốc. Bà Kate Walsh, một nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Stimson (Washington), cho biết chỉ tính riêng trong các ngành viễn thông, tin học không thôi, từ năm 1990 đến năm 2002, cũng đã có đến 223 trung tâm nghiên cứu ra đời tại Trung Quốc. Xu hướng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Có thể là nhằm đáp ứng yêu cầu của Chính phủ Trung Quốc, đang rất muốn được chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, Jacques Penhirin, Phó giám đốc văn phòng Mc Kinsey ở Thượng Hải, thì cho rằng các tập đoàn đặt cơ sở nghiên cứu và phát triển tại Trung Quốc “để phát triển sản phẩm đáp ứng thị hiếu bản xứ”. Trịnh Minh Giang Theo L’Express
TBKTSG Số 43 (723) | 21.10.2004 |